Gizli tehlikeli maddeler: masum görünen ürünlere dikkat

Tehlikeli madde her zaman tehlikeli madde gibi görünmez. Faturada “yedek parça” ya da “kamp malzemesi” yazan bir ürünün içinde pil, yanıcı sıvı veya sıkıştırılmış gaz olabilir. IATA Tehlikeli Maddeler Kuralları (DGR), bu tür ürünleri “gizli tehlikeli maddeler” (hidden dangerous goods) olarak adlandırır. 2.2 bölümünde, genel bir tanımın arkasında tehlikeli madde bulunabilecek ürünlere örnekler verir.

Listeden bazı örnekler

• Uçak parçaları: Patlayıcı, oksijen jeneratörü, boya, yapıştırıcı, pil veya yakıt içerebilir.
• Otomotiv parçaları: Motor, karbüratör, yakıt hattı veya hava yastığı içerebilir. Hava yastığı şişiricileri UN 0503 ya da UN 3268 olarak sınıflandırılabilir.
• Pille çalışan cihazlar: Islak pil veya lityum pil içerebilir.
• Kamp malzemeleri: Pil ile yanıcı gaz, sıvı veya katı madde içerebilir.
• Elektrikli ekipman: Mıknatıslı malzeme, cıva veya pil içerebilir.
• Spor malzemeleri: Sıkıştırılmış gaz, lityum pil, propan torcu veya aerosol içerebilir.
• Donmuş gıdalar ve aşılar: Soğutmak için kuru buz (UN 1845) kullanılmış olabilir.

Listede ayrıca solunum cihazları, diş hekimliği cihazları, cıva içerebilen ölçüm aletleri, tıbbi ekipman, ilaçlar ve fotoğraf ekipmanı yer alır. Liste örnek verir. Bir ürünün listede olmaması, tehlikeli madde içermediği anlamına gelmez.

Nasıl fark edilir?

Ürün tanımı “yedek parça” ya da “ekipman” gibi genel bir ifadeyse içeriği sorun. Tedarikçiden ürünün Güvenlik Bilgi Formu’nu (SDS) isteyin ve 14. bölümdeki taşımacılık bilgisine bakın. Ürün pilli bir cihazsa pilin türünü ve watt-saat (Wh) değerini ya da lityum miktarını öğrenin.

Önceki gönderilerden kalan ve içerikle ilgisi olmayan işaret ve etiketleri kaldırın ya da kapatın. IATA’nın kabul kontrollerinde bu da ayrıca bakılan bir maddedir.

Neden önemli?

Beyan edilmeyen bir tehlikeli madde kabulde kontrol edilmez, yüklemede de gereken önlemler alınmaz. Doğru sınıflandırma ve beyan hem uçuş güvenliğini korur hem de gönderinin kabulde bekletilmesini önler.