Lityum pil gönderilerinde dikkat edilecek 5 nokta

Telefon, dizüstü bilgisayar, el aleti ya da yedek batarya: lityum pil bugün pek çok gönderinin içinde. Aşağıdaki bilgiler IATA’nın 2026 yılı Lityum Pil Rehberi’ne (Lithium Battery Guidance Document) dayanır.

1. Doğru UN numarası

Lityum pil gönderilerinin çoğu dört UN numarasından birine girer. Pilin türü (lityum iyon ya da lityum metal) ve cihazla ilişkisi doğru numarayı belirler:

• UN 3480: Tek başına gönderilen lityum iyon piller
• UN 3481: Cihazla aynı pakette ya da cihazın içinde lityum iyon piller
• UN 3090: Tek başına gönderilen lityum metal piller
• UN 3091: Cihazla aynı pakette ya da cihazın içinde lityum metal piller

Pilin cihaza takılı mı, cihazın yanında ayrı mı paketlendiği, yoksa tek başına mı gönderildiği netleşmeden beyan hazırlanmamalı.

2. UN 3480 ve yolcu uçağı

Tek başına gönderilen lityum iyon piller (UN 3480, Paketleme Talimatı 965) yolcu uçağında kargo olarak taşınamaz. Bunun tek istisnası, A201 özel hükmü kapsamında verilen onaydır. Bu piller en fazla %30 şarj seviyesinde (state of charge) gönderilmelidir; A331 özel hükmü bunun istisnasıdır. PI 965’in Section IA ve IB bölümlerine göre hazırlanan paketler “Cargo Aircraft Only” etiketi taşımalıdır. Tek başına gönderilen lityum metal piller (UN 3090, PI 968 Section IA ve IB) için de aynı kurallar geçerlidir.

3. UN 38.3 test özeti

Her lityum hücre ve pil tipinin, BM Testler ve Kriterler El Kitabı’ndaki 38.3 testlerinden geçmiş olması gerekir. Üreticiler ve sonraki distribütörler bu testlerin özetini (UN 38.3 test summary) sağlamak zorundadır. IATA bu belgenin her gönderiyle birlikte verilmesini istemez, ama bazı devletler veya havayolları isteyebilir. Belgeyi gönderiden önce tedarikçinizden alın.

4. Hasarlı veya kusurlu piller

Üreticinin güvenlik nedeniyle kusurlu saydığı piller ile ısı, yangın veya kısa devre tehlikesi yaratabilecek hasarlı piller hava yoluyla taşınamaz. Güvenlik nedeniyle geri çağrılmış cihazlardaki piller de bu kapsamdadır. Garantiden dönen ya da arızalı olduğu bilinen cihazlarda bu kontrolü rezervasyondan önce yapın.

5. İşaret ve etiketler

Pilin watt-saat (Wh) değeri ya da lityum miktarı ve paketteki miktar, gönderinin paketleme talimatının hangi bölümüne (Section) girdiğini belirler. Paketin hangi işaret ve etiketleri taşıyacağını da bu bölüm belirler. Wh değeri pilin üzerinde yazmıyorsa amper-saat (Ah) değeri ile nominal gerilimin çarpımıyla bulunur. Yine de üreticinin teknik belgesine bakın.

Gönderiden önce elinizde olması gerekenler

• Ürünün güncel SDS’i
• Pilin türü, Wh değeri veya lityum miktarı
• UN 38.3 test özeti
• Paket başına pil sayısı ve ağırlık
• Varış ülkesi ve havayolu (devlet ve havayolu ek kuralları için)